BÀI 6. GIẢI MÃ NHỮNG BÍ MẬT

“Cuộc sống là một câu đố và giải mã những bí mật của nó là cuộc phiêu lưu đầy
thú vị” ( Đan Bơ-rao)

A.YÊU CẦU CẦN ĐẠT
I.

VỀ NĂNG LỰC

1.

Năng lực đặc thù (năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học)

–
Nhận biết và phân tích được một số yếu tố trong truyện trinh thám như: không gian, thời gian, chi tiết, cốt
truyện, nhân vật chính, lời người kể chuyện.
–
Nêu được những thay đổi trong suy nghĩ, tình cảm, lối sống và cách thưởng thức, đánh giá của cá nhân do VB
đã học mang lại.
–
Nhận biết được các kiểu câu ghép, kết từ để nối các vế câu ghép; biết lựa chọn câu đơn hoặc câu ghép trong
hoạt động giao tiếp.
–
Viết được một truyện kể sáng tạo, có thể mô phỏng một truyện đã đọc; sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm
trong truyện

–

Biết kể một câu chuyện tưởng tượng (có bối cảnh, nhân vật, cốt truyện,...)

2. Năng lực chung (năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực
giải quyết vấn đề và sáng tạo)
–
Biết lắng nghe và có phản hồi tích cực trong giao tiếp,
thực hiện được các nhiệm vụ học tập theo nhóm
– Biết phân tích, tóm tắt những thông tin liên quan từ
nhiều nguồn khác nhau; hình thành được ý tưởng dựa
trên các nguồn thông tin đã cho.

VĂN BẢN 1 (TIẾT 1, 2, 3)
BA CHÀNG SINH VIÊN
(A-thơ Cô-nan Đoi-lơ)

Hoạt động 1. Khởi động
1/ Nêu hiểu biết về công việc của một thám tử.
2/ Nêu tên một nhân vật thám tử trong tác phẩm
văn học hoặc bộ phim mà em biết và chia sẻ ngắn
gọn cảm nhận của em về nhân vật đó

I. Tìm hiểu chung
1. Khám phá tri thức ngữ văn
Khái niệm truyện trinh thám (SGK/5)
Thảo luận nhóm và
cho biết:Một số yếu
tố của truyện trinh
thám:

Em đã được đọc nhiều tác phẩm
truyện và bước đầu tìm hiểu đặc điểm
của truyện trinh thám. Dựa vào những
hiểu biết đó, em định hướng sẽ thực
hiện những hoạt động nào để đọc hiểu
truyện Ba chàng sinh viên?

I. Tìm hiểu chung
2. Định hướng cách đọc hiểu truyện trinh thám
Khi đọc truyện trinh thám, cần tóm tắt cốt
truyện, xác định vụ án cần điều tra, tìm hiểu
nhân vật người điều tra, chỉ ra những nét đặc
sắc trong nghệ thuật của tác phẩm, tìm chủ
đề của truyện,

II. Khám phá VB
1. Thông tin chung về văn bản:

PHIẾU BÀI TẬP SỐ 1:
- Thể loại: ......................................
- Xuất xứ: ......................................
- Tác giả: ......................................

II. Khám phá VB
1. Thông tin chung về văn bản:
- Thể loại: Truyện trinh thám
- Xuất xứ: được in trong tập “Sự trở về
của Sơ-lốc Hôm”
- Tác giả: A-thơ Cô-nan Đoi-lơ (1859 –
1930) là nhà văn người Xcốt-len.

2. Tìm hiểu cốt truyện, vụ án cần điều tra, hệ thống nhân
vật, ngôi kể
a. Cốt truyện

PHIẾU BÀI TẬP SỐ 2:
Chuỗi sự kiện của tác phẩm:
– Vụ việc gây lo lắng, hoảng
hốt: ......................................
- Hành trình phá án:......................................
-Công bố sự thật: ......................................

Chuỗi sự kiện của tác phẩm:

|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

Công bố sự thật: Sơ-lốc Hôm đã
– Vụ việc gây lo lắng, hoảng hốt: Có kẻ tới gặp thầy Xôm và khuyên ông
đã vào văn phòng của thầy Xôm để chép vẫn tổ chức cuộc thi. Thám tử đã
lập ra một “toà án nho nhỏ” để chỉ
trộm đề thi trước ngày diễn ra cuộc thi
giành học bổng có giá trị cao
ra thủ phạm là Ghi-crít và người
đã che giấu
–
Hành trình phá án: Thám tử Sơlốc Hôm tới văn phòng của thầy Xôm tội lỗi của anh ta là người hầu
để xem xét, nghiên cứu hiện trường Ben-ni-xtơ
nhằm tìm ra thủ phạm. Cuộc điều tra
tuy nhanh nhưng đã xác định rõ được
nghi phạm là ba sinh viên ở cùng toà
nhà với thầy Xôm.

2. Tìm hiểu cốt truyện, vụ án cần điều tra, hệ thống nhân
vật, ngôi kể
a. Cốt truyện
b. Vụ việc cần điều tra

PHIẾU BÀI TẬP SỐ 3:
Vụ việc:...........
Không gian xảy ra vụ việc.........
Thời gianxảy ra vụ việc: ..............

–

Vụ
việc:
chép
trộm
đề
thi
Chỉ ra các chi tiết cho

áp lực về thời gian
– thấy
Không
gian xảy ra vụ
của cuộc điều tra. Việc tạo
việc:
văn
của điều
thầy
ra áp
lựcphòng
về thời gian
tra như
vậy có
tác việc
dụng có một
Xôm.
Phòng
làm
cửagì?
sổ gắn lưới sắt và nhìn ra
khoảng sân rêu phong của ngôi
trường cổ kính. Thầy Xôm ở
tầng một. Ở các tầng trên là ba
sinh viên, mỗi người ở một

|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

Thời gian xảy ra vụ việc:
Buổi chiều trước ngày
diễn ra kì thi.
– Thời gian điều tra: chỉ giới
hạn trong một đêm
 Tác dụng: tạo độ căng,
kịch tính cho câu chuyện và
gây sự tò mò, căng thẳng, lôi
cuốn người đọc; cho thấy sự
tự tin và tài năng của thám tử
Sơ-lốc Hôm

2. Tìm hiểu cốt truyện, vụ án cần điều tra, hệ thống nhân
vật, ngôi kể
a. Cốt truyện
b. Vụ việc cần điều tra
c. Hệ thống nhân vật và ngôi kể

Người điều tra: thám tử
Sơ-lốc Hôm và người bạn Oátxơn.
Nạn nhân: thầy Xôm
Nghi phạm: ba sinh viên
(Đao-lát Rát, Ghi-crít, Mai
Mắc Le-rờn).
– Thủ phạm: Ghi-crít.

|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

Câu chuyện được kể theo
ngôi thứ nhất qua lời của
nhân vật Oát-xơn

3. Tìm hiểu nhân vật thám tử Sơ-lốc Hôm
– Cách thức giúp Sơ-lốc Hôm đi đến kết luận về người có
hành động gian dối trước khi kì thi diễn ra:
+ Loại trừ giả thiết
+ Xem xét kỹ hiện trường
+ Tìm kiếm bằng chứng
lại một
phần
VB từ
“Thầy
từ lúc
thầy
nói nhanh
rằng
èHS đọc
Sơ-lốc
Hôm
thông
minh,
có Xôm,
khả năng
phán
đoán
không
ai” sát
đếntinh
“Tôitường,
nói đúng
chứ,
cậusắc
Ghi-crít?”
tr.
nhạy, có
quan
phân
tích
sảo, suy(SGK,
luận lô11
– 12).
gíc,...

4. Tìm hiểu vài nét về nghệ thuật của tác phẩm
Để
tạo chuyện
nên sự hấp
dẫn bí
của
trinhNhà
thám,
văn thường
– Câu
có tính
ẩn,truyện
bất ngờ.
vănnhà
đã sáng
tạo một số
đánh
lạccóhướng
luậnlạccủa
ngườisuy
đọcluận
để cuối
cùng, đọc:
chân tướng
chi tiết
vai tròsuy
đánh
hướng
của người
sự
việc
lộ
diện
bất
ngờ.
Đặc
điểm
này
được
thể
hiện
như
thế
nào
+ Khiến người đọc hướng sự nghi ngờ đến Mai Mắc Le-rờn.
trong truyện Ba chàng sinh viên?
+ Đến khi sự thật được công bố ai cũng ngạc nhiên, bất ngờ
Điều này đem đến sự bất ngờ, hấp dẫn cho tác phẩm.
Nhận
về không
gian,cửthời
miêucủa
tả trong
tác
Khôngxét
gian,
thời gian;
chỉ,gian
hànhđược
động,…
nhân vật
phẩm.
được khắc hoạ chi tiết, cụ thể, lô-gíc, đầy ẩn ý.

4. Tìm hiểu vài nét về nghệ thuật của tác phẩm
Câu
Việcchuyện
nhà vănđược
để cho
kể Oát-xơn
qua lời của
– bạn
nhân
thânvậtcủa
Oát-xơn
Sơ-lốc khiến
Hôm –câu
vào
chuyện
vai đáng
ngườitin
kểhơn.
chuyện ngôi thứ nhất có
(Thám
tác dụng
tửgì?
trong các truyện trinh thám thường không đơn độc,
anh ta luôn có một người bạn đồng hành.)

5. Chủ đề, bài học:
–
Chủ đề:
+ Ca ngợi tài năng phá án của thám tử Sơ-lốc Hôm.
+ Thể hiện niềm tin vào sự thật và phẩm chất tốt đẹp của con
người (lòng tự trọng, sự ân hận,...).
–

Bài học

+ Phải giữ gìn sự trung thực và lòng tự trọng trong cuộc sống;
+ Sống phải tôn trọng sự thật, thượng tôn pháp luật.

III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
Cốt truyện hấp dẫn: Câu chuyện được xây dựng
với cốt truyện gay cấn, tình tiết bất ngờ, tạo sự tò
mò và cuốn hút cho người đọc.
Nhân vật sinh động: Các nhân vật trong truyện
được khắc họa rõ nét, có tính cách đặc trưng, giúp
người đọc dễ dàng hình dung và đồng cảm.
Ngôn ngữ giản dị, dễ hiểu: Ngôn ngữ của tác
phẩm trong sáng, dễ hiểu, phù hợp với nhiều đối
tượng độc giả.

III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
Kết cấu chặt chẽ: Câu chuyện được sắp xếp một
cách hợp lý, các sự kiện liên kết chặt chẽ với
nhau, tạo nên một bức tranh hoàn chỉnh.
Kết thúc bất ngờ: Kết thúc câu chuyện mang
đến cho người đọc nhiều suy ngẫm và dư vị.

III. Tổng kết:
2. Nội dung:
Ca ngợi sự trung thực và lòng tự trọng: Câu
chuyện tôn vinh phẩm chất cao quý của nhân vật
khi từ chối gian lận, dù biết trước đáp án. Điều này
gửi gắm thông điệp về tầm quan trọng của việc
sống thật với chính mình và tôn trọng những quy
tắc.
Phê phán hành vi gian lận: Tác phẩm lên án
hành vi gian lận trong thi cử, một vấn đề xã hội
nhức nhối. Qua đó, tác giả muốn nhắn nhủ đến

III. Tổng kết:
2. Nội dung:
Khẳng định giá trị của sự nỗ lực: Thành công
đích thực đến từ sự nỗ lực không ngừng nghỉ và tài
năng thật sự, chứ không phải từ những thủ đoạn
gian lận. Câu chuyện khích lệ người đọc luôn cố
gắng hết mình để đạt được mục tiêu.

IV. Giao bài tập về nhà:

HS làm việc theo nhóm, lựa chọn
thực hiện nhiệm vụ (làm ở nhà):
– Vẽ tranh thể hiện một chi tiết
nghệ thuật trong VB Ba chàng sinh
viên mà em ấn tượng.
– Đóng kịch thể hiện lại “phiên
toà” mà Sơ-lốc Hôm dựng lên để kẻ
phạm tội phải cúi đầu thú nhận